قرار كيفر خواست دليل بر مجرميت نيست

آذر ۱۸, ۱۳۹۲ mo_hassani ۰ Comments

 قرار کیفر خواست دلیل بر مجرمیت نیست
حمید جنتی*
تعریف قرار عبارت است از تصمیم قضایی که از سوی مقام قضایی صالح در طول تحقیقات مقدماتی و در مقام انجام دادن تحقیق و در موارد استثنایی در جریان محاکمه و رسیدگی دادگاه صادر می شود. این تصمیم ممکن است ناظر به متهم سایر اشخاص یااشیاء و اموال آنان باشد. یکی از مهم‌ترین قرارها تامین است. در تصمیمات قضایی دو مورد تامین وجود دارد؛ تامین خواسته و قرار تامین که برای جلوگیری از فرار متهم صادر می‌شود. بازداشت موقت البته شدیدترین قرار تامینی است که مرجع قضایی، بازپرس یا دادسرا برای جلوگیری از فرار متهم صادر می‌کنند. قرار بازداشت در شرایط خیلی خاص(در اتهامات سنگین یا زمانی که مجازات در حد اعدام و قصاص یا اقامتگاه متهم مشخص نباشد) صادر می‌شود. در جرائم و اتهامات معمولی صدور قرار بازداشت منطقی نیست مخصوصا زمانی که  اقامتگاه متهم مشخص باشد و شخص، فردی شناخته شده و باشخصیت باشد. ممکن است قرار تامین همیشه در حد قرار بازداشت نباشد. اصولا در هر زمینه لازم نیست به دلیل بازداشت متهم قرار بازداشت موقت صادر شود و مرجع قضایی می‌تواند قرار تامین دیگری مثل قرار وثیقه سنگین یا قرار کفالت صادر ‌کند که کفالت یعنی متهم شخص کارمندی را به قاضی معرفی می‌کند اما بازپرس کفیل متهم  را قبول نمی‌کند  که در این حالت گفته می شود،کفیل ملائت ندارد.  و البته این وظیفه مرجع قضایی است که تشخصیص دهد که کفیل از نظر مالی ملائت دارد یا خیر؟ اگر قرار کفالت مورد تایید قاضی یا بازپرس نباشد این قرار تبدیل به بازداشت می‌شود.
به نظر بنده قرار بازداشت باید خیلی با دقت اعمال شود به دلیل اینکه آبرو و حیثیت افراد محترم بوده و نباید مورد خدشه قرار گیرد. مراجع قضایی باید مر قانون را رعایت کنند. قانونگذار چارچوب قرار بازداشت را محدود کرده ، پس نباید به سرعت قرار بازداشت صادر شود مگر در مواردی که قانون مشخص کرده باید این قرار صادر شود. حال در موردی  که نوع اتهام اعدام است حتی در صورتی که فرد وثیقه به دادگاه ارائه دهد به لحاظ اینکه وثیقه از جان فرد مهمتر نیست می‌تواند فرار ‌کند.همانطور که می‌دانیم دادگاه کیفری استان، جرائم سنگین را مورد رسیدگی قرار می‌دهد و در صورتی که پرونده‌ای در صلاحیت دادگاه کیفری استان باشد باید ظرف 4 ماه تکلیف مشخص شود  ودر سایر موارد،  دادسرا باید ظرف 2 ماه تعیین تکلیف کند و نباید متهم تا ابد در بازداشت بماند. وقتی فرد بازداشت شد باید هرچه زودتر پرونده تعیین تکلیف شده (نوع اتهام  و عملکرد او جرم بوده یا خیر) و بعد به دادگاه فرستاده شود. اصولا قرار مجرمیت و کیفر خواست دلیل بر مجرمیت فرد نیست اصولا در مقطعی دادسرا در قسمت اولیه رسیدگی نظر بر مجرمیت فرد دارد علت آن این است که در دادسرا دفاع متهم خیلی کامل نیست به دلیل اینکه وکلا نمی‌توانند مثل دادگاه پرونده را مطالعه کنند و دلایل را ببینند. اصولا دو نوع سیستم رسیدگی وجود دارد سیستم تدافعی وتفتیشی. کامن‌لا، سیستم انگلیسی، آمریکایی و اروپایی سیستم تدافعی است بدین معنا که در رسیدگی اولیه وکیل می‌تواند پرونده را مطالعه کند و در مقام دفاع از متهم برآید .اما در ایران که سیستم تفتیشی است وکیل نمی‌تواند در دادسرا حضور یافته وپرونده را درخواست و مطالعه کند .بازپرس یا دادیار ممکن  است پرونده را در اختیار وکیل قرار ندهند .بنابراین چون دفاع کامل نیست صدور قرار مجرمیت یا کیفر خواست دلیل بر مجرمیت نیست .در دادگاه وکیل به طور قانونی و تمام قد می‌تواند از متهم دفاع کند زمانی که متهم محکوم شود بازداشت موقت می‌تواند ادامه پیدا کند. متهم هر  ماه یکبار می‌تواند اعتراض کند و به دادگاه عمومی کیفری رفته و به این قرار و اعتراض رسیدگی کند . همانطور که گفته شد مرجع قضایی در دادگاه کیفری استان ظرف 4 ماه باید تعیین و تکلیف کند و در سایر مراجع 2 ماه باید این رسیدگی صورت گیرد و اگر 4 ماه بیشتر شود فرد می‌تواند اعتراض کند و دادگاه به آن رسیدگی خواهد کرد.
*حقوقدان
به نقل از:http://ghanoondaily.ir/Default.aspx?NPN_Id=316&pageno=5